Karta oceny ryzyka zawodowego to najczęściej stosowana forma dokumentowania oceny ryzyka – osobny dokument dla każdego stanowiska pracy. Przepisy nie narzucają jej wzoru, określają jednak elementy, które dokumentacja musi zawierać. Poniżej pokazujemy, jak zbudować kartę zgodną z przepisami, jak wypełnić ją krok po kroku i jak może wyglądać fragment karty dla przykładowego stanowiska.
Jeżeli dopiero zaczynasz, przeczytaj najpierw nasz poradnik Ocena ryzyka zawodowego krok po kroku.
Czy karta oceny ryzyka jest obowiązkowa
Obowiązkowe jest ocenianie i dokumentowanie ryzyka zawodowego (art. 226 Kodeksu pracy). Forma dokumentu należy do pracodawcy – może to być karta, raport lub inny dokument. Karta dla każdego stanowiska jest jednak najwygodniejsza: łatwo ją aktualizować, przekazać pracownikowi do zapoznania i okazać inspektorowi pracy.
Co musi zawierać karta oceny ryzyka
Zgodnie z § 39a rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy dokument oceny ryzyka powinien uwzględniać w szczególności:
- opis ocenianego stanowiska pracy, w tym:
- stosowane maszyny, narzędzia i materiały,
- wykonywane zadania,
- występujące na stanowisku czynniki środowiska pracy (niebezpieczne, szkodliwe, uciążliwe),
- stosowane środki ochrony zbiorowej i indywidualnej,
- osoby pracujące na tym stanowisku,
- wyniki oceny ryzyka dla każdego z czynników środowiska pracy oraz niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko,
- datę przeprowadzenia oceny oraz osoby dokonujące oceny.
W praktyce karta zawiera też nazwę pracodawcy, nazwę i lokalizację stanowiska, zastosowaną metodę oceny, termin kolejnego przeglądu oraz miejsce na podpisy pracowników potwierdzające zapoznanie się z wynikami.
Jak wypełnić kartę – krok po kroku
1. Dane ogólne
Wpisz nazwę pracodawcy, nazwę stanowiska zgodną z umową o pracę, komórkę organizacyjną i miejsce wykonywania pracy. Wskaż metodę oceny (np. PN-N-18002) i skład zespołu oceniającego.
2. Opis stanowiska
Opisz zadania i czynności, w tym prace wykonywane okresowo. Wymień maszyny, urządzenia, narzędzia, substancje chemiczne, środki ochrony zbiorowej i indywidualnej oraz wymagania wobec pracownika (kwalifikacje, uprawnienia, badania lekarskie, szkolenia). Odnotuj wyniki pomiarów czynników szkodliwych, jeżeli były wykonywane.
3. Tabela zagrożeń
Dla każdego zagrożenia wpisz:
- nazwę zagrożenia i jego źródło,
- możliwe skutki,
- stosowane środki ochrony,
- oszacowanie ryzyka – ciężkość skutków, prawdopodobieństwo i wynikowy poziom ryzyka,
- dopuszczalność ryzyka,
- dodatkowe środki profilaktyczne, osobę odpowiedzialną i termin.
4. Podsumowanie i podpisy
Zapisz datę oceny, podpisy osób oceniających i zatwierdzenie przez pracodawcę. Dołącz oświadczenie o zapoznaniu się z oceną ryzyka dla pracowników.
Przykład: fragment karty dla stanowiska magazyniera
Poniżej przykładowy fragment oszacowania według normy PN-N-18002 (skala trzystopniowa: ciężkość skutków – mała, średnia, duża; prawdopodobieństwo – mało prawdopodobne, prawdopodobne, wysoce prawdopodobne). To ilustracja – w każdym zakładzie wyniki zależą od rzeczywistych warunków.
- Potrącenie przez wózek widłowy – źródło: ruch wózków w alejkach magazynowych; skutki: złamania, urazy wielonarządowe; środki: wyznaczone drogi dla pieszych, kamizelki odblaskowe, lustra na skrzyżowaniach; ciężkość: duża, prawdopodobieństwo: mało prawdopodobne; ryzyko: średnie – dopuszczalne, zalecane okresowe przypominanie zasad ruchu.
- Ręczne przenoszenie ładunków – źródło: przenoszenie kartonów i worków; skutki: urazy kręgosłupa, przeciążenia; środki: wózki paletowe, ograniczenie masy ładunków, szkolenie z technik przenoszenia; ciężkość: średnia, prawdopodobieństwo: prawdopodobne; ryzyko: średnie – dopuszczalne, zalecane zapewnienie dodatkowych urządzeń pomocniczych.
- Upadek przedmiotów z regałów – źródło: nieprawidłowo składowany towar; skutki: stłuczenia, urazy głowy; środki: oznakowanie dopuszczalnego obciążenia regałów, przeglądy regałów, obuwie ochronne; ciężkość: średnia, prawdopodobieństwo: mało prawdopodobne; ryzyko: małe – dopuszczalne.
- Potknięcie i upadek na tym samym poziomie – źródło: folia, palety, nierówna posadzka; skutki: stłuczenia, skręcenia; środki: porządek na stanowisku, oznakowanie przeszkód; ciężkość: mała, prawdopodobieństwo: prawdopodobne; ryzyko: małe – dopuszczalne.
Pełną kartę dla tego stanowiska, z opisem stanowiska i wszystkimi zagrożeniami, znajdziesz tutaj: karta oceny ryzyka zawodowego – magazynier.
Najczęstsze błędy w kartach oceny ryzyka
- Karta „uniwersalna” dla wielu różnych stanowisk – np. jedna dla całego magazynu i biura.
- Brak opisu stanowiska lub opis ograniczony do nazwy stanowiska.
- Pominięte zagrożenia – najczęściej psychospołeczne, ergonomiczne, związane z pracą przy monitorze lub kontaktem z klientami.
- Brak środków profilaktycznych przy ryzyku średnim i dużym albo brak terminów ich wdrożenia.
- Brak daty i osób oceniających – wymaganych wprost przez przepisy.
- Nieaktualna karta – opisuje maszyny lub procesy, których już nie ma.
- Brak potwierdzenia zapoznania pracowników z wynikami oceny.
Gotowe karty oceny ryzyka zawodowego
W katalogu Ocena ryzyka zawodowego znajdziesz wypełnione karty dla 900 stanowisk, pogrupowane według branż, m.in.:
- administracja i biuro – np. pracownik biurowy,
- handel – np. sprzedawca i kasjer-sprzedawca,
- budownictwo,
- gastronomia i hotelarstwo,
- obróbka metali – np. spawacz.
Jeżeli wolisz przygotować kartę samodzielnie, skorzystaj z uniwersalnego szablonu karty oceny ryzyka oraz metodyki PN-N-18002, Risk Score lub matrycy 5×5. Karty są w formacie Word, więc łatwo dostosujesz je do warunków w swojej firmie. Plik otrzymasz od razu po zapłacie.
Potrzebujesz dokumentów dopasowanych do Twojej firmy? Możesz od razu kupić gotowy wzór w formacie Word albo zlecić nam przygotowanie dokumentacji dla Twojej firmy – napisz do nas lub wyślij wiadomość na adres wzorybhp@gmail.com.
Najczęściej zadawane pytania
Czy jest urzędowy wzór karty oceny ryzyka?
Nie. Przepisy określają jedynie elementy, które dokumentacja musi zawierać (§ 39a rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP). Forma karty należy do pracodawcy.
Czy każdy pracownik musi mieć osobną kartę?
Kartę przygotowuje się dla stanowiska, nie dla osoby. Jeżeli kilka osób pracuje na takim samym stanowisku w tych samych warunkach, wystarczy jedna karta, z którą zapoznaje się każda z nich.
Czy kartę oceny ryzyka trzeba podpisać?
Przepisy wymagają wskazania osób dokonujących oceny i daty. Podpis pracodawcy oraz podpisy pracowników potwierdzające zapoznanie się z wynikami są dobrą praktyką i ułatwiają wykazanie spełnienia obowiązków podczas kontroli.
Jak długo przechowywać kartę oceny ryzyka?
Przepisy nie określają okresu przechowywania. Warto przechowywać także poprzednie wersje – mogą być potrzebne w postępowaniu powypadkowym lub w sprawie o chorobę zawodową.
Podstawa prawna
- Kodeks pracy: art. 226.
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy – § 39a.
- Polska Norma PN-N-18002 (stosowanie dobrowolne).
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny: 29 października 2026 r.